Zrozumienie rzeżączki
Rzeżączka to choroba przenoszona drogą płciową (STI) wywołana przez bakterię Neisseria gonorrhoeae. Rozprzestrzenia się poprzez niechroniony stosunek waginalny, analny lub oralny i może zakażać narządy płciowe, odbytnicę oraz gardło.
Wiele osób z rzeżączką nie doświadcza żadnych objawów, co prowadzi do niezamierzonego przenoszenia. Jeśli nie jest leczona, może powodować poważne komplikacje zdrowotne, w tym niepłodność i zapalenie miednicy mniejszej (PID). Wczesne wykrycie i leczenie antybiotykami są kluczowe dla zatrzymania infekcji i zapobiegania długoterminowym uszkodzeniom.
Typowe przyczyny i czynniki ryzyka rzeżączki
Rzeżączka rozprzestrzenia się poprzez bezpośredni kontakt seksualny, w tym:
- Niechroniony seks (bez prezerwatyw lub damskich prezerwatyw).
- Wielu partnerów seksualnych lub nowy partner bez niedawnego testowania na STI.
- Poprzednia infekcja rzeżączką, ponieważ reinfekcja jest powszechna.
- Przeniesienie z matki na dziecko podczas porodu, co może powodować infekcje oczu u noworodków.
Objawy i rozpoznanie
Rzeżączka często nie ma objawów, co sprawia, że regularne badania na STI są niezbędne. Gdy objawy występują, zazwyczaj pojawiają się 2 do 10 dni po ekspozycji. Objawy różnią się między mężczyznami a kobietami:
U kobiet:
- Nieprawidłowa wydzielina z pochwy (żółta, zielona lub gęsta).
- Ból lub pieczenie podczas oddawania moczu.
- Ból podczas seksu lub dyskomfort w dolnej części brzucha.
- Krwawienie między miesiączkami lub po stosunku.
U mężczyzn:
- Gruba, biała, żółta lub zielona wydzielina z penisa.
- Pieczenie podczas oddawania moczu.
- Bolesne lub spuchnięte jądra.
Rzeżączka odbytnicza:
- Ból, wydzielina lub krwawienie z odbytnicy.
Rzeżączka gardłowa:
- Ból gardła lub powiększone węzły chłonne.
Ponieważ objawy rzeżączki mogą być mylone z innymi infekcjami, testowanie jest najlepszym sposobem na potwierdzenie infekcji.
Jak diagnozuje się rzeżączkę?
Rzeżączkę diagnozuje się za pomocą prostych testów laboratoryjnych, w tym:
- Testy moczu – próbka jest analizowana pod kątem obecności bakterii.
- Testy wymazowe – stosowane w przypadku infekcji gardła, odbytnicy lub narządów płciowych.
- Szybkie zestawy testów STI do użytku domowego – dyskretne opcje testowania w domu dla wygody.
Najlepsze opcje leczenia rzeżączki
Rzeżączkę można leczyć antybiotykami. Najczęściej stosowane leki to:
- Ceftriakson (Rocephin): Jest to główne zalecane leczenie, zazwyczaj podawane jako pojedyncza dawka domięśniowa. W przypadku, gdy podanie ceftriaksonu nie jest możliwe, zaleca się doustne przyjęcie cefiksymu w pojedynczej dawce.
- Azitromycyna (Zithromax): Często przepisywana razem z innym antybiotykiem, aby poprawić skuteczność leczenia. Samodzielne stosowanie jest odradzane z powodu oporności na antybiotyki.
- Doksycyklina: 7-dniowa kuracja antybiotykowa po jednorazowym podaniu ceftriaksonu, skuteczna w przypadku rzeżączki i współistniejących infekcji chlamydią. Stosowana również jako profilaktyka poekspozycyjna (Doxy PEP) w celu zapobiegania rzeżączce, chlamydiom i kiły w populacjach wysokiego ryzyka.
- Terapia skojarzona: Z powodu szczepów odpornych na antybiotyki, lekarze często przepisują terapię podwójną z użyciem dwóch antybiotyków.
Podczas leczenia ważne jest, aby:
- Ukończyć pełny cykl antybiotyków, aby zapewnić całkowite wyleczenie infekcji.
- Unikać aktywności seksualnej do zakończenia leczenia.
- Zapewnić, że partner(zy) otrzymają leczenie, aby zapobiec reinfekcji.
- Przeprowadzić ponowne testy po leczeniu, aby potwierdzić, że infekcja została wyleczona.
